«Για εμάς η Ευρώπη είναι ο παράδεισος»

Πρώτα πρέπει να καταφέρεις να σε καταγράψουν οι Αρχές: στέκεσαι ατέλειωτες ώρες σε ουρές, στριμώχνεσαι ανάμεσα σε χιλιάδες άλλους, ξεροσταλιάζεις κάτω από τον ήλιο, φωνάζεις. Μετά πρέπει να καταφέρεις να σε ταυτοποιήσουν οι Αρχές: μια επανάληψη του ίδιου εξοντωτικού έργου.

«Σήμερα τραγουδάμε. Από αύριο συνεχίζουμε»

Ανεβαίνουν προς την πλατεία Συντάγματος, ανεμίζοντας τις κόκκινες παντιέρες τους και τραγουδώντας το «Βandiera Rossa». Είναι δεκάδες, είναι εκατοντάδες, είναι χιλιάδες. Φτάνουν στην κεντρικότερη πλατεία της χώρας από κάθε κατεύθυνση: απότην Αμαλίας, από την Οθωνος, από τη Σταδίου, από την Ερμού, από τη Φιλελλήνων. Είναι νέοι, είναι ηλικιωμένοι, είναι παιδάκια. Είναι Ελληνες, είναι Γάλλοι, είναι Πορτογάλοι, είναι Ισπανοί, είναι Γάλλοι. Ενα τεράστιο χαρούμενο ποτάμι. Είναι οι νικητές. Είναι εκείνοι που είπαν «όχι».

Οργισμένοι κατά φοβισμένων στις κάλπες

Τα ρολόγια στις τηλεοπτικές οθόνες που το βράδυ της Δευτέρας μετρούσαν σε λεπτά και δευτερόλεπτα τον χρόνο ανάποδα δημιούργησαν την αίσθηση της ζωής που τέμνεται για πάντα, οριστικά κι αμετάκλητα. «Μνημόνια τέλος», θριαμβολογούσαν οι υποστηρικτές του «όχι». «Η πατρίδα τετέλεσται», οίμωζαν οι υποστηρικτές του «ναι». Η χώρα συναντιέται για άλλη μια φορά με την Ιστορία της σε λίγες μέρες κι ο πολιτικός χρόνος συμπυκνώνεται, οι πολιτικές εξελίξεις είναι ραγδαίες και ο παροξυσμός των συναισθημάτων προκαλεί συναισθηματική καταιγίδα.

«Εχουν ξεχάσει τη δύναμη που έχει η απελπισία»

Στην πρώτη συγκέντρωση του Συντάγματος εν όψει του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές από όλους τους πολιτικούς χώρους, της Δεξιάς συμπεριλαμβανομένης, βροντοφώναξαν το «Οχι της Αξιοπρέπειας, της Δημοκρατίας, της Ζωής». Και όπως δηλώνουν στην «Εφ.Συν.»: «Μας λένε πως αν ψηφίσουμε “όχι”, δεν θα ξέρουμε τι θα μας ξημερώσει αύριο. Ξέρουμε όμως πολύ καλά τι θα μας ξημερώσει αν ψηφίσουμε “ναι”»…

«Ξέρουμε ότι γράφουμε Ιστορία, δεν φοβόμαστε»

«Να τους πεις να μην κάνουν πίσω». «Να τους πεις να μαζέψουν τα χάλια τους και να αποσύρουν το δημοψήφισμα έστω και τώρα». Ηταν αμέτρητα τα «να τους πεις…» που έφταναν στο κινητό και το μέιλ μου το βράδυ του Σαββάτου στο θεωρείο της Βουλής για τους δημοσιογράφους. Κι ενώ εξελισσόταν μία από τις δραματικότερες συνεδριάσεις στην ιστορία του ελληνικού Κοινοβουλίου, οι πολίτες μετρούσαν με αγωνία τις ώρες μέχρι το πρωί της Δευτέρας. «Σαν να ‘ναι η μάνα σου στην εντατική και μετράς τις ανάσες που της δίνει το μηχάνημα. Κάπως έτσι περιμένουμε κι εμείς αν θα ανοίξουν οι τράπεζες», μας λέει η 38χρονη Δώρα. «Κατάντια για εμάς, κατάντια για τη χώρα και κατάντια για τους εταίρους μας που μας έφεραν σ’ αυτήν τη θέση».