Ντίνα Δασκαλοπούλου – Δημοσιογράφος

Κύπρος

Η Αφροδίτη κερνάει κρασί κι ο Διόνυσος το πίνει

Αφορμή: Φεστιβάλ Κρασιού (31/8- 7/9)

Το Φεστιβάλ Κρασιού είναι αφιερωμένο στο Διόνυσο και την Αφροδίτη και συνδυάζει τις οινικές και γαστριμαργικές ηδονές με την Τέχνη, αφού κάθε χρόνο φιλοξενεί αρκετές παραστάσεις από τοπικές και διεθνείς καλλιτεχνικές ομάδες. Μαζί με το θέαμα, λοιπόν, άφθονο κρασί και παραδοσιακό κυπριακό φαγητό θα γεμίσουν τις μέρες και τις νύχτες σας με τραγούδια, χορούς και γλέντια.

Να υπογράφεις άλλοτε «Διόνυσος» κι άλλοτε «Εσταυρωμένος». Αυτό σημαίνει για μένα να λέει η ταυτότητά σου «Κύπριος». Όπως ακριβώς ο μεγάλος τραγικός, ο Φρειδερίκος Νίτσε, υπέγραφε τις τελευταίες καρτ ποστάλ που έστειλε στους φίλους του λίγο πριν η τρέλα τον πάρει στη διάστασή της. Αυτό ακριβώς είναι κι η Κύπρος. Το νησί που κόβονται τα σωθικά του στα δυο από την Πράσινη Γραμμή και, ταυτόχρονα, δίπλα, κολλητά ένας παράδεισος επί Γης.

Νιώθω πάντα τύψεις όταν έρχομαι εδώ – συνήθως για ρεπορτάζ. Γιατί πάντα, μα πάντα, στο τέλος μιας σκληρής ημέρας (το καλό δεν είναι θέμα για τους δημοσιογράφους ούτε το ήμερο) με περιμένει μια ηδονοθηρική νύχτα. Έτσι είναι οι τύψεις όμως, πολλαπλασιάζονται. Και γιατί να μην νιώθω τύψεις δηλαδή που από αυτό το φιλημένο από τους θεούς νησί εγώ ποτέ δεν έχω δώσει μια εικόνα ευτυχίας; Γιατί έχει και τέτοια όψη.

Πάμε λοιπόν στην Κύπρο για να περπατήσουμε σε μεσαιωνικές διαδρομές και να ακούσουμε τα άλογα των ιπποτών και να κυνηγήσουμε Δουλτσινέες. Και, φυσικά, να πιούμε πολλά πολλά κρασιά Σάντσο! Η αφορμή μας για να κατεβούμε στο νησί είναι το Φεστιβάλ Κρασιού στα τέλη Αυγούστου (31/8- 7/9). Η Λεμεσός είναι μια πόλη γλεντζού και φιλοξενεί κάθε χρόνο από το 1961 το φεστιβάλ στο Δημοτικό της Κήπο.

Το Φεστιβάλ Κρασιού τιμά μνήμες αιώνων αφού από τα αρχαία χρόνια η Κύπρος ήταν ξακουστή σε όλο τον γνωστό τότε κόσμο για τα κρασιά της. Τοπικά κρασιά από μεγάλα και μικρά οινοποιεία και παραδοσιακό κυπριακό φαγητό σας προετοιμάζουν για νύχτες με τραγούδια, χορούς και γλέντια. «Πίνε κρασί να ‘Χέις ζωήν» είναι το μότο του Φεστιβάλ – και μην ξεχάσετε να πατήσετε σταφύλια στο παραδοσιακό πατητήρι!

Μην πιείτε πολύ, το πρωί θα πάμε εκδρομή. Πουθενά αλλού στην Κύπρο δεν θα βρείτε τόσα πολλά οινοποιεία όσα στα χωριά της Λεμεσού, που είναι γεμάτα αμπέλια και είναι γνωστά και σαν Κρασοχώρια. Στο Όμοδος και στο Κοιλάνι μόνο υπάρχουν 10 οινοποιεία! Υπέροχα χωριά ανέπαφα από το χρόνο, όπως το Όμοδος, τη Βάσα, η Λόφου και το Βουνί, κρύβονται σε μια συναρπαστική διαδρομή. Το ξηρό κλίμα σε συνδυασμό με τη μοναδική γεωλογία δίνουν τις ντόπιες ποικιλίες Ξυνιστέρι και Μαύρο και τις εισαγόμενες Cabernet Sauvignon, Mataro, Grenache και Syrah. Βεβαιωθείτε ότι θα έχετε αρκετή ώρα στη διάθεση σας για να δοκιμάσετε τα ειδικά κρασιά που έχουν να σας προσφέρουν.

Την επόμενη ημέρα θα ταξιδέψουμε στο δυτικότερο κομμάτι του νησιού, στην επαρχία Πάφου. Σε ένα υψόμετρο πάνω από 800 μέτρα, η διαδρομή Βουνί Παναγιάς – Αμπελίτης θα σας μυήσει στην τοπική ποικιλία Ξυνιστέρι. Νότες από πράσινα μήλα, ροδάκινα και βερίκοκα ξεχειλίζουν από τα ποτήρια και… έρχεται το επόμενο. Κόκκινα φρούτα, βιολέτες και τριαντάφυλλα εμπλουτίζουν το άλλο τοπικό σταφύλι, το Μαραθεύτικο. Στα χωριά αυτής της διαδρομής, ειδικά στο Βουνί Παναγιάς, στη Χρυσορογιάτισσα και στον Άγιο Φώτιο, θα ανακαλύψετε μερικά από τα καλύτερα σκούρα και ροζέ κρασιά της ενδημικής ποικιλίας Μαύρο που επωφελείται από το σχετικά ψηλό υψόμετρο και το ήπιο κλίμα.

Ημέρα τρίτη του οδοιπορικού κι ήρθε η ώρα να συναντήσουμε τους ιππότες που υποσχέθηκα. Θα γυρίσουμε πίσω στον χρόνο, στο 1192 μΧ, όταν οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη τελειοποιούσαν την παραγωγή αυτού που ίσως να ήταν το πρώτο κρασί στον κόσμο με ονομασία προέλευσης. Τα δεκατέσσερα χωριά της Κουμανταρίας, λουσμένα στο φως, δίνουν αυτό το σταφύλι που λιάζεται στον ήλιο ο οποίος συμπυκνώνει τη φυσική τους γλυκύτητα και εμπλουτίζει τη γεύση τους. Αξίζει τον κόπο να επισκεφτείτε τα συνεταιριστικά οινοποιεία της περιοχής και το ανακαινισμένο πατητήρι της Λάνειας, που διατηρήθηκε σε λειτουργία μέσα στους αιώνες, όπως και το Μεσαιωνικό Κάστρο του Κολοσσίου.

Και, φυσικά, σε έναν τόπο με μεγάλες οικογένειες που έχουν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους και το φαγητό γύρω από τραπέζι είναι μια καθημερινή ιεροτελεστία, θα φάτε εξαιρετικά.

Τοπικά φρέσκα υλικά, βότανα και μπαχαρικά και ελαιόλαδο, σε ένα σταυροδρόμι επηρεασμένο από τη Μέση Ανατολή, τη Μικρά Ασία και την Ελλάδα, στρώνουν ένα τραπέζι ταξιδιάρικο και διαφορετικό.

Για αιώνες, οι Κύπριοι συνόδευαν το ποτό τους με μεζέδες. Έτσι ξεκινούν και τώρα όλα τους τα γεύματα, με μικρά μικρά πιατάκια που μπορεί να φτάσουν και τα 30! Μαύρες και πράσινες ελιές, ταχίνι, μυαλά με κάπαρη, μούγκρα (κουνουπίδι τουρσί). Δεσμίδες από πράσινα λαχανικά, κάποια ωμά και κάποια με λεμόνι και αλάτι είναι απαραίτητα στο τραπέζι των μεζέδων. Το γεύμα συνεχίζεται με ψάρια και κρεατικά.

Μια πολύ ιδιαίτερη και δημοφιλής λιχουδιά είναι η τσαμαρέλλα. Φτιάχνεται από μεγάλα κομμάτια κατσικίσιου κρέατος κομμένου με πολύ κοφτερό μαχαίρι και αλατισμένο. Τα κομμάτια μπαίνουν κάτω από μεγάλο βάρος και μετά τα κρεμάνε στον ήλιο για περίπου 10 μέρες. Στη συνέχεια βάζουν το κρέας σε ζεστό νερό, το καρυκεύουν με ξερή ρίγανη και το ξηραίνουν στον ήλιο για ακόμα μια μέρα. Ένα ακόμα πιάτο – πιο δύσκολο να βρείτε, αφού σερβίρεται κυρίως σε γάμους- είναι το ρέσι. Είναι ένα βελουδένιο μείγμα από σιτάρι και αρνίσιο κρέας που γίνεται σε χωριά. Το κρέας μαγειρεύεται σε χαμηλή φωτιά για πολλή ώρα πριν να προστεθεί το σιτάρι. Όταν το μείγμα ετοιμαστεί, αφαιρούνται τα κοκάλα του αρνιού και το ανακατεύουν πολύ καλά μέχρι να γίνει λείο.

Και μετά από ένα καλό δείπνο, έρχεται η ώρα του γλυκού. Οι γυναίκες στην Κύπρο συνεχίζουν να φτιάχνουν γλυκά με τον τρόπο των γιαγιάδων τους και τα σερβίρουν με μεγάλη περηφάνια. Λαλαγγούθκια λέγονται οι πιτούλες που μοιάζουν με τηγανίτες και είναι φτιαγμένες από βούτυρο, κανέλλα και σταφίδες. Μια παραλλαγή των λαλαγγουθκιών είναι οι λουκουμάδες γνωστοί σε κάποια μέρη του νησιού και σαν «ξεροτίανα μπατά». Η λεπτομέρεια που κάνει όλη τη διαφορά είναι πως αφού τα ξεροτίανα τηγανιστούν, τα βουτάνε χαρουπόμελο ή μέλι σταφυλιού.

Ένα πολύ ιδιαίτερο ζελέ είναι η Κιεφτέρκα. Φτιάχνεται από βρασμένο χυμό σταφυλιού που γίνεται παχύρρευστο με την προσθήκη αλευριού και την έκθεση του στον ήλιο. Για τη γεύση προστίθεται ροδόνερο, κανέλλα και μαστίχα. Αν σας αρέσουν οι πιο ελαφριές γεύσεις, δοκιμάστε Αναρή, ένα μαλακό τυρί που μοιάζει πολύ με τη ρικότα, και σερβίρεται με χαρουπόμελο ή μέλι.

Και, τέλος, παλικάρια και λεβέντισσες, κλείστε την νύχτα με ένα σφηνάκι από το ποτό των γενναίων! Η περιεκτικότητά της σε αλκοόλ κυμαίνεται από 40% – 99%. Χρονολογείται από το τέλος του 14ου αιώνα και παράγεται από την απόσταξη των υπολειμμάτων πατημένων σταφυλιών σε καζάνια. Πιάσε μια ζιβανία ακόμα, κουμπάρε!

Σύνδεσμοι