Ο Μαρξ πάει Σύνταγμα

«Τι θα έλεγε αν εκείνος ήταν σήμερα εδώ; Σίγουρα θα γελούσε -και θα είχε δίκιο- που γιορτάζουμε τις επετείους από σταθμούς της ζωής του, ενώ είναι επίκαιρος κάθε μέρα» – η φράση της Κωνσταντίνας Κούνεβα χτες, στα εγκαίνια της έκθεσης για τον Κάρολο Μαρξ στην καρδιά της Αθήνας, πυροδότησε μια σειρά από ερωτήσεις στο μυαλό μου: Αραγε θα γελούσε, θα έκλαιγε ή θα μας έπαιρνε όλους εμάς που συζητούμε για το έργο του στο ψιλό ο παππούς Κάρολος, που πίστεψε κι έζησε όλο του τον βίο με βάση την αρχή «οι φιλόσοφοι έχουν ερμηνεύσει τον κόσμο με διάφορους τρόπους – το θέμα όμως είναι να τον αλλάξουν».

Από την άλλη είναι ένα βήμα κι αυτό που γίνεται σήμερα στον σταθμό του Συντάγματος: 200 χρόνια από τη μέρα που ήρθε στον κόσμο εκείνο το μικρό αγόρι που έμελλε να αλλάξει τον ρου της Ιστορίας πυρπολώντας την με τη σκέψη του, οι λέξεις και η δράση του μάς συναντούν στην -επιφανειακά τουλάχιστον- βαριεστημένη αν και γεμάτη χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια καθημερινότητά μας. Το θεωρείτε λίγο;

Πάντα επίκαιρος

Η σιωπή των περισσότερων ΜΜΕ γύρω από την έκθεση μάλλον επιβεβαιώνει την τοποθέτηση της Κούνεβα: ο Μαρξ όχι μόνο δεν είναι για το μουσείο, δηλαδή ακίνδυνος, αλλά εξακολουθεί να είναι επικίνδυνος γιατί οι ιδέες του είναι απελευθερωτικές. «Ο Μαρξ είναι επίκαιρος και θα είναι όσο υπάρχει καταπίεση, καπιταλισμός, ανισότητες, καταστροφή του περιβάλλοντος, πόλεμος», είπε η Κούνεβα. «Η επανάσταση δεν νίκησε στον καιρό του, αλλά εκείνος δεν έπαψε ποτέ να πιστεύει. Αυτό το σύστημα που τρέφεται με ανθρώπινο αίμα φέρει το σπέρμα της καταστροφής και της αυτοκαταστροφής του».

Καθώς την ακούω να μιλάει με πάθος, σκέφτομαι μια άλλη επέτειο: φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια από εκείνη την άγρια νύχτα που κάποιοι επιχείρησαν να σβήσουν τη φωνή και το πρόσωπο της Κούνεβα με βιτριόλι. Και τούτη η έκθεση που έφερε από την Τριρ στην καρδιά της Αθήνας η ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να είναι η καλύτερη απάντηση σε όσους ήθελαν να ξεκάνουν τη συνδικαλίστρια μετανάστρια δέκα χρόνια πριν.

Ο σύντροφος του Μαρξ, ο Φρίντριχ Ενγκελς, έλεγε πως «ένα γραμμάριο δράσης ισούται με έναν τόνο θεωρίας». Και το να διαβάζουμε, να συζητάμε, να εμπνεόμαστε, να αναζητάμε ακόμα τον δρόμο που έδειξε με το έργο και την ίδια τη ζωή του ο Μαρξ ίσως είναι το δικό μας (έστω) χιλιόγραμμο δράσης.

Το πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή

• 6.00 μ.μ. «Τα παιδιά χτίζουν την Ουτοπία τους»: διαδραστικό παιχνίδι
• 7.00 μ.μ. «Ο Μαρξ και η σύγχρονη Κίνα»: Συζητούν ο Δημήτρης Καλτσώνης (αναπλ. καθηγητής Θεωρίας Κράτους και Δικαίου, Πάντειο) και ο Κωνσταντίνος Τσιμώνης (λέκτορας Κινεζικών Σπουδών, King’s College, Λονδίνο)
• 9.00 μ.μ. «Marx reloaded»: ντοκιμαντέρ του Jason Barker για την κρίση του 2008 και την επικαιρότητα της ανάλυσης του Μαρξ
• Σάββατο
• 6.00 μ.μ. «Αγαπημένη μου Τζένη, αγαπημένε μου Καρλ…»: αποσπάσματα από την αλληλογραφία του Μαρξ με τη σύντροφό του, από την ηθοποιό Κατερίνα Φωτιάδη
• 7.00 μ.μ. «Γιατί πρέπει να ξαναδιαβάσουμε τον Μαρξ»: διάλεξη του καθηγητή Κώστα Δουζίνα, βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ και προέδρου του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς. Ακολουθεί συζήτηση.
• 8.00 μ.μ. «Οταν ο Μαρξ γνώρισε τον Ενγκελς»: ταινία του Ραούλ Πεκ

Η έκθεση είναι ανοιχτή 10 π.μ.-10 μ.μ. Η «Εφ.Συν.» είναι χορηγός επικοινωνίας της έκθεσης «MARX 200».