Το πιο συνειδητό «όχι»

Οι φτωχοί ψηφίζουν όχι

Παρ’ όλη την τρομοκρατία για το κούρεμα καταθέσεων και τις κλειστές τράπεζες, ο ελληνικός λαός στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων» και ψήφισε «όχι» | AP PHOTO/ PETROS KARADJIAS

 

«Είναι σαν να βρίσκεσαι στον 19ο με κλειδωμένη την πόρτα και κάποιοι απ’ έξω να σου βάζουν φωτιά. Ή θα πνιγείς από τις αναθυμιάσεις ή θα πηδήξεις στο κενό. Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην ελληνική οικονομία. Ξέρω πάρα πολύ καλά τι θα συμβεί αν κερδίσει το “όχι” – και θα είναι πολύ πολύ ζόρικα».

Ο Βασίλης είναι ένας 28χρονος οικονομολόγος με λαμπρές σπουδές και άνεργος, όπως οι περισσότεροι της γενιάς του. Σε λίγες μέρες μεταναστεύει για να εργαστεί, όπως οι περισσότεροι της γενιάς του. Οπότε, τι θα ψηφίσεις, τον ρωτάω. «Θα ψηφίσω “όχι” χωρίς κανέναν ρομαντισμό. Το “ναι” θα σκοτώσει την ελληνική οικονομία αργά και βασανιστικά. Το “όχι” συνιστά κίνηση υψηλού ρίσκου, αλλά είναι κι η μόνη μας ελπίδα».

Η Κυριακή ξημέρωσε ηλιόλουστη στην Αθήνα. Βρήκε την πόλη άυπνη και κουρασμένη. Ωστόσο ήσυχη, ήρεμη κι αποφασισμένη. «Μια εβδομάδα τώρα δεν έχουμε κλείσει μάτι. Δεν θυμάμαι ποτέ πριν τον εαυτό μου να έχει διαβάσει τόσο πολύ και να παρακολουθεί τοκ σόου ασταμάτητα. Ηταν εξαιρετικά ψυχοφθόρο αυτό που ζήσαμε, αλλά έπρεπε ο καθένας να πάρει μια απόφαση».

Η Μαριάννα είναι 40 χρόνων κι έχει ινστιτούτο αισθητικής. «Πηγαίναμε καλά τα τελευταία δύο χρόνια, οι πελάτες μας έχουν χρήματα. Τώρα πιστεύω ότι θα καταρρεύσουμε κι εμείς, γιατί η αγορά είναι κυρίως ψυχολογία. Ωστόσο, δεν μπορώ να ψηφίσω “ναι”. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα βγήκε μια καθαρή, έντιμη κυβέρνηση. Δεν θέλω να πέσει ο Τσίπρας».

Οι «μαμάδες» εκατέρωθεν

Οι πελάτες της Μαριάννας ωστόσο είναι έντρομοι αυτές τις μέρες. «Υπάρχουν περιοχές στην Αθήνα που η κρίση δεν έχει αγγίξει καθόλου, η ζωή συνεχίζεται κανονικά με κυριότερο προβληματισμό ποιο πρόγραμμα μασάζ θα επιλέξει κι αν θα πάει στη Μύκονο ή στη Σαντορίνη για Σ/Κ», λέει η 30χρονη Ελένη που εργάζεται ως μασέζ για 3,5 ευρώ την ώρα. «Αυτοί οι άνθρωποι είναι σε πανικό και λένε σε μένα να ψηφίσω “ναι”. Ε, όχι λοιπόν!».

«Εμείς λέμε “όχι”», γράφει στο φέισμπουκ η Γιώτα κι ανεβάζει φωτογραφία με τη φουσκωμένη κοιλίτσα της. «Ολες αυτές τις μέρες διάφοροι τύποι γράφουν ότι θα ψηφίσουν “ναι” για τα παιδιά τους κι είναι ιδιαίτερα επιθετικοί σε όσους δεν έχουν παιδιά και θα ψηφίσουν “όχι”. Ηθελα λοιπόν να δείξω ότι υπάρχουμε κι εμείς, οι μαμάδες του “όχι”», μας λέει. Κι η Γιάννα ανέβασε φωτογραφία με τον γιο της στο φέισμπουκ. «Ηθελα να καταλάβουν οι μητέρες τι ευθύνη έχουμε, αν τα παιδιά μας πεινάσουν τις επόμενες μέρες», λέει. «Γι’ αυτό ψήφισα “ναι” και το έδειξα κιόλας».

Οι μεγαλύτεροι

«Εφτασα στο σημείο να φύγω από το σπίτι μου», λέει ο 30χρονος Σωτήρης από το Μαρούσι. «Δεν άντεχα το κλίμα, είχε γίνει τοξικό. Τον πατέρα μου τον έχει πιάσει πανικός και προσπαθούσε να πείσει και τη μητέρα μου να ψηφίσει “ναι”. Εγώ προσπαθούσα να τη βοηθήσω να ξεπεράσει τον φόβο της και να ψηφίσει “όχι”». «Κι εμένα η μητέρα μου θα ψηφίσει “ναι”, αλλά η αδελφή μου κι εγώ θα ψηφίσουμε “όχι”», λέει η 32χρονη Μένια από τα Πατήσια. «Είναι χαρακτηριστικό των μεγαλύτερων ανθρώπων ο φόβος. Η μαμά μου τρέμει το κούρεμα των καταθέσεων κι έχει στην τράπεζα… 600 ευρώ. Τι θα σου πάρουν, ρε μαμά; Αυτό τη ρωτάω κι απάντηση δεν παίρνω. Της έχουν ήδη πάρει την κρίση και τη λογική».

«Είναι πρωτοφανές αυτό που συνέβη αυτή την εβδομάδα, δεν ξέραμε πώς να στηρίξουμε τους πελάτες μας. Στα 30 χρόνια που δουλεύω δεν είχαμε αντιμετωπίσει τέτοιες συνθήκες πιέσεων κι εκφοβισμού». Η Γεωργία είναι ψυχοθεραπεύτρια. Στο μικρό της γραφείο ξεδιπλώνονται ιστορίες και συναισθήματα ανθρώπων κι από τις δύο πλευρές.

«Η δουλειά μου δεν είναι να τους πω τι θα κάνουν, αλλά να τους στηρίξω να αναλάβουν την ευθύνη και να κάνουν αυτό που πραγματικά θέλουν. Για πολλούς πελάτες μου το δυσκολότερο ήταν ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την ελευθερία να επιλέξουν. Τα προηγούμενα χρόνια η κατάσταση μπορεί να τους εξόργιζε, αλλά δεν αντιμετώπιζαν το δίλημμα -κάποιος άλλος αναλάμβανε την ευθύνη και τους επέβαλλε τη συνθήκη. Η ελευθερία είναι πάντα τρομακτική έτσι κι αλλιώς, αλλά τώρα τα ΜΜΕ που βομβάρδιζαν τους ανθρώπους, οι διευθυντές που τους εκβίαζαν και οι κλειστές τράπεζες έφτιαξαν ένα σκηνικό τρόμου. Αυτή την εικόνα μού δίνουν και όλοι οι συνάδελφοι που μιλούσα μαζί τους αυτές τις μέρες».

Αποκαλύψεις…

Αυτή η εβδομάδα μάς αποκάλυψε όλους τελικά. Εφερε ανατροπές αναπάντεχες κι απέδειξε πως τίποτα δεν είναι όπως νομίζεις μέχρι να το γνωρίσεις καλύτερα. Πίσω από το «όχι» και το «ναι» στοιχήθηκαν άνθρωποι που ούτε καν θα το φανταζόσουν. Οπως η παλιά μου συμμαθήτρια από τις Ουρσουλίνες, που ξημερώματα Κυριακής μού έστειλε αυτό το σημείωμα: «Εγώ η καπιτάλα, γεννημένη σε δεξιό σπίτι, με δύο Louis Vuitton τσάντες, αμέτρητα ακριβά ζευγάρια παπούτσια, σπουδές στα εξωτερικά και καταθέσεις στην τράπεζα που δεν πρόλαβα να βγάλω στο εξωτερικό, διχάστηκα πολύ τις τελευταίες μέρες… Και τελικά αποφάσισα ότι δεν θα ’θελα να με πηδάνε και ο άντρας μου να παίρνει μάτι και τα δυο μου αγόρια να σκέφτονται τη μάνα τους ως πουτάνα… της Ευρώπης. Ισως τη Δευτέρα να ’μαι φτωχή, αλλά εν τέλει περήφανη και αξιοπρεπής… Μια καπιταλίστρια με βαθιά αριστερή ψυχή τελικά…».

«Ολοι μας γνωρίζουμε πολύ καλά τι κάνουμε, δεν έχουμε πια καμία αυταπάτη», λέει ο 40χρονος Θοδωρής από τη Νίκαια. «Δεν περιμένουμε να ανοίξουν αύριο το πρωί οι τράπεζες. Δεν περιμένουμε μια συμφωνία μεθαύριο. Αν ο Τσίπρας μείνει σταθερός στο “όχι” που του δώσαμε, το σύστημα θα αγριέψει κι άλλο. Ξέρουμε τι μας περιμένει κι είμαστε αποφασισμένοι γι’ αυτό. Δεν γίνεται να λες ότι αγωνίζεσαι για τη δημοκρατία και να μην αντέχεις. Θα αντέξουμε και θα νικήσουμε. Η πραγματική μάχη ξεκινάει από σήμερα».

Πλ. Κλαυθμώνος – Συγκέντρωση λίγο μετά το κλείσιμο της κάλπης

«Ψήφισα “όχι” για ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μου»

Βρετανοί ακτιβιστές σηκώνουν πλακάτ με σύνθημα υπέρ της ΕλλάδαςΒρετανοί ακτιβιστές σηκώνουν πλακάτ που γράφει στα αγγλικά «Αλληλεγγύη στον λαό της Ελλάδας» | 

Χειροκροτήματα, πανηγυρισμοί, κλίμα χαράς. Ωρα 8 το απόγευμα στην πλατεία Κλαυθμώνος, όπου μόλις έχουν ανακοινωθεί τα πρώτα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος. Στη μέση της πλατείας έχει στηθεί γιγαντοοθόνη που αναμεταδίδει ΕΡΤ και αποτελεί σημείο συνάντησης διαφορετικών ανθρώπων, νέων και συνταξιούχων, εργαζομένων και ανέργων. Αυτό που τους ενώνει είναι το «όχι» στο δημοψήφισμα και η ελπίδα για ένα πιο ευοίωνο μέλλον.

«Ψήφισα “όχι” για ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μου. Για να μη φύγουν στο εξωτερικό και για να μην είναι άνεργα», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η Μάρθα Τριανταφυλλίδη, τουριστική πράκτορας και άνεργη από το 2008. «Είμαστε εδώ, για να πανηγυρίσουμε το δίκαιο. Αγανακτήσαμε με αυτά που κάνανε οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Κάναμε λάθος να πιστεύουμε σ’ αυτούς. Ο Τσίπρας ακόμα δεν κυβέρνησε και του ανοίξανε το λάκκο», μας λέει. Δίπλα της κάθεται η Τερέζα. Είναι συνταξιούχος. Το δίλημμα που έθεσε η αντιπολίτευση σχετικά με την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ δεν ήταν για εκείνη πειστικό, ώστε να επηρεάσει την απόφασή της, γιατί η απόγνωση είναι πιο δυνατή απ’ τον φόβο. «Επειδή δεν φοβόμαστε, γι’ αυτό ψηφίσαμε “όχι”», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Δεν σκύβουμε το κεφάλι»

«Είμαι χαρούμενος που κάτω από αυτές τις αντίξοες συνθήκες δόθηκε η σωστή απάντηση από τον ελληνικό λαό. Επιτέλους δείχνουμε ότι δεν σκύβουμε το κεφάλι και ότι οι εκβιασμοί και ο αυταρχισμός δεν είναι μονόδρομος», λέει ο Γιώργος, ο οποίος εργάζεται ως τεχνικός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Ελπίζω τώρα οι δανειστές να αντιμετωπίσουν πιο ρεαλιστικά την κατάσταση και να φτάσουμε σε μια βιώσιμη συμφωνία», προσθέτει.

Κάπου εκεί από την τηλεόραση ανακοινώνεται ότι το «όχι» ξεπερνά το 60%. Νέα χειροκροτήματα, νέοι πανηγυρισμοί, ενώ μια ομάδα νέων φωνάζει το γνωστό προεκλογικό σύνθημα «Ούτε Βενιζέλος ούτε Σαμαράς, ήρθε η ώρα της Αριστεράς», προκαλώντας το ενδιαφέρον των ελληνικών και ξένων τηλεοπτικών δικτύων (από Ευρώπη και Ασία) που έχουν φτάσει από νωρίς στο σημείο και έχουν έρθει για να καλύψουν τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας. Εκείνη την ώρα Βρετανοί συγκεντρωμένοι σηκώνουν πλακάτ που γράφει στα αγγλικά «Αλληλεγγύη στον λαό της Ελλάδας», ενώ στα πηγαδάκια κυριαρχεί η συζήτηση γύρω από την αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων που έδιναν διαφορά μόλις 3 μονάδων.

Ο συντάκτης της «Εφ.Συν.», Γιάννης ΜπασκάκηςΟ συντάκτης της «Εφ.Συν.», Γιάννης Μπασκάκης, συνομιλεί με τους συγκεντρωμένους | 

«Παρ’ όλη την τρομοκρατία για το κούρεμα καταθέσεων και τις κλειστές τράπεζες, ο ελληνικός λαός στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Βαγγέλης Ιωακειμίδης, διδάκτωρ στο ΕΜΠ, και τονίζει ότι «οραματιζόμαστε μια Ευρώπη των λαών, της αλληλεγγύης και της δικαιοσύνης και όχι την Ευρώπη των πλουσίων. Δεν θέλουμε στην Ευρώπη να αιωρείται σαν φάντασμα η φράση “Οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι”».

Παράλληλα, γύρω στις 9 το βράδυ στην πλατεία Συντάγματος επικρατεί κλίμα γιορτής. Τραγούδια, συρτάκι, τύμπανα και κόσμος που κρατά ελληνικές σημαίες. Εδώ υπάρχει έντονο πατριωτικό στοιχείο, ενώ τον τόνο δίνουν μέλη του ΕΠΑΜ που έχουν από νωρίς στήσει τραπεζάκι και μικροφωνική, προσελκύοντας τηλεοπτικές κάμερες από το εξωτερικό. Το μικρόφωνο δίνεται σε όποιον από τους συγκεντρωμένους θέλει να εκφραστεί, ενώ πιο πέρα τα σκαλιά της πλατείας έχουν γεμίσει από κόσμο που έχει μαζευτεί και κάθεται εκεί. Μετά τις 10 οι συγκεντρωμένοι της πλατείας Κλαυθμώνος κατευθύνονται προς το Σύνταγμα που πλημμυρίζει και πάλι από τη μαζική προσέλευση των Αθηναίων…