Φαλλοκράτες … όλου του κόσμου κερδίσατε!
Παλιά το μείζον θέμα ήταν ο άντρας που «θα σε εκμεταλλευόταν και θα σε παρατούσε». Τώρα τόσες όμορφες γυναίκες προσφέρονται οικειοθελώς προς εκμετάλλευση και ανταπόκριση δεν βρίσκουν. Η λειψανδρία, στις μέρες μας, είναι γεγονός. Απευθυνθήκαμε σε τρεις άντρες για να μας λύσουν το μυστήριο: πού πήγαν, άραγε, όλοι οι άντρες;
Πια έχει γίνει φαινόμενο καθημερινό. Τα απογεύματα όταν ανοίγω την τηλεόραση, στο κομμωτήριο που ξεφυλλίζω γυναικεία περιοδικά ενώ κρυφακούω τις υπόλοιπες πελάτισσες, στα μπαρ που βγαίνω για ποτά. Κάθε φορά που ακούω την ίδια φρασούλα -άλλοτε με θυμό ή άλλοτε με βαθύ παραπονιάρικο αναστεναγμό- σκέφτομαι το ίδιο πράγμα. Πόσο πολύ θέλω να στραγγαλίσω την Τέρι Μακμίλαν. Και πόσο πολύ θέλω να σφίξω το χέρι του Νίκου Δήμου. Με το δεξί. Γιατί με το αριστερό θα του… σκάω μια σφαλιάρα.
Στα μέσα του ’90, που η Τέρι έκανε τεράστια εμπορική επιτυχία στην Αμερική, παραμένοντας στις λίστες των μπεστ σέλερ επί μήνες και πουλώντας σχεδόν τρία εκατομμύρια αντίτυπα, δεν φανταζόταν ότι ο τίτλος του βιβλίου της («Μα πού πήγαν όλοι οι άντρες;») θα γινόταν στα τέλη του 2000 η καραμέλα στο στόμα των γυναικών. Κι αν η Μακμίλαν έδωσε την εμβληματική φράση τής εποχής μας, ο Δήμου έκανε την απόλυτη προφητεία.
Ηταν στα τέλη του 1970, όταν ακόμα ανέκδοτα τύπου «-Πώς μπορούμε να διευρύνουμε την ελευθερία της γυναίκας; -Μεγαλώνοντας την κουζίνα της!» μπορούσαν να ξεσηκώσουν θύελλα αντιπαραθέσεων και αντεγκλήσεων. Ηταν ακόμα η εποχή που οι γυναίκες δήλωναν ασμένως φεμινίστριες, ο μαρξισμός ήταν καλό πράγμα και ο μπαμπάς σας φορούσε αμπέχωνο. Τότε, λοιπόν, ο δαιμόνιος προφήτης Νίκος Δήμου έγραψε στον «Ταχυδρόμο» το παρακάτω κείμενο: «Φαλλοκράτες όλου του κόσμου ενωθείτε. Κρατήστε λίγο ακόμα τους φαλλούς σας (ξέρω πόσο δύσκολο είναι). Αφήστε τις γυναίκες να μαίνονται κατά των φαλλών. Θα τους κάνουν, έτσι, είδος “ουσιώδες εν ανεπαρκεία”. Μόνον τότε οι φαλλοί πραγματικά θα κυβερνήσουν τον κόσμο!»
Πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι ο προφήτης να βρει τη δικαίωσή του διά στόματος της λαϊκής αοιδού: «Θέλω έναν άντρα 100%/ Πού πήγαν όλοι οι άντρες 100%». Πού πήγαν; Εγιναν μετροσέξουαλ. Εγιναν γκέι. Εγιναν κότες. Κι ακόμα πιο ακραία: εξαφανίστηκαν. Γιατί πώς αλλιώς να ερμηνεύσεις τα πρωτόφαντα που βλέπεις γύρω σου και πώς να κατανοήσεις διαφορετικά το άσμα -ύμνο του καλοκαιριού- «πίνω μπάφους και παίζω προ/ δεν έχω χρόνο για το μωρό»;
Οταν εγώ ήμουν πιτσιρίκα, το μείζον θέμα ήταν ο άντρας που «θα σε εκμεταλλευόταν και θα σε πετούσε σαν στυμμένη λεμονόκουπα». Τώρα τόσα όμορφα κοριτσάκια προσφέρονται οικειοθελώς προς εκμετάλλευση και δεν τα στύβει κανείς. Τι έγινε, ρε παιδιά; Η ακάματη ερευνήτρια απευθύνθηκε σε τρεις άντρες για να λύσει το μυστήριο. Πρώτα από όλα το ζωτικό: μα πού πήγαν όλοι οι άντρες;
Κώστας Γιαννακόπουλος είναι κοινωνικός ανθρωπολόγος. Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου όπου διδάσκει ερευνά το φύλο, την αντρική ταυτότητα, το σώμα και τη σεξουαλικότητα. «Οι έννοιες “ανδρικό, αρσενικό” – “γυναικείο, θηλυκό” ανα-σημασιοδοτούνται, ανα-κατασκευάζονται, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ τους συνεχώς επανατοποθετούνται» εξηγεί. «Βιολογικά, αποκλειστικά αρσενικά σεξουαλικά χαρακτηριστικά ή λειτουργίες -η περίφημη αντρική σεξουαλική “φύση”- δεν υπάρχουν». Φούμαρα, ψέματα, παραμύθια της Χαλιμάς. Ο,τι ξέραμε ως «φυσικό», ως αυτονόητο, ως δεδομένο, καλύτερα να το ξεχάσουμε, αφού κάθε ταυτότητα -και η αντρική- είναι απλώς μία κατασκευή. Το φύλο είναι κοινωνική σχέση και πολιτισμικό σύμβολο και όχι δεδομένο της φύσης, υποστηρίζουν οι κοινωνικοί ανθρωπολόγοι, που τα τελευταία χρόνια (κυρίως στα πανεπιστήμια της Αμερικής) εισήγαγαν μια καινούργια έννοια: το κοινωνικό φύλο. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η έννοια «γυναίκα» ή «άντρας» δεν νοείται μέσα σε κοινωνικό και ιστορικό κενό, δεν είναι εκτός τόπου και χρόνου. Αλλάζει από εποχή σε εποχή και από τόπο σε τόπο. Οπως ακριβώς έλεγε η Σιμόν ντε Μποβουάρ, «δεν γεννιέσαι γυναίκα, γίνεσαι». Και «γίνεσαι» και άντρας. Καθησυχαστικός ο επιστήμων: δεν εξαφανίστηκαν οι άντρες, όπως οι δεινόσαυροι. Αλλαξαν.
Μπας κι έγιναν όλοι γκέι; Κατ’ αρχάς είναι οι γκέι άντρες; Ή ομοφυλόφιλοι και παλικάρια γίναμε μαλλιά κουβάρια; Ο Λύο Καλοβυρνάς είναι συγγραφέας και εκδότης του γκέι περιοδικού «10%». «Φυσικά οι γκέι είναι άντρες. Τι είναι, λαμπατέρ; Επιμένουμε να μπερδεύουμε το φύλο με τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Αλλο το ένα, άλλο το άλλο». Κι έγιναν όλοι οι άντρες γκέι; «Αυτό είναι μια πιπίλα που μασουλάνε αβασάνιστα όσοι επίσης αναπολούν την “παλιά καλή εποχή που υπήρχε ανθρωπιά και ειλικρίνεια”.
Οι άντρες δεν έχουν πάει πουθενά. Οι παραδοσιακοί ρόλοι των φύλων έχουν ξοφλήσει. Ευτυχώς! Αυτοί που εξαφανίζονται είναι οι άντρες τύπου “είμαι το αφεντικό και δε σηκώνω μύγα στο σπαθί μου”. Ούτως ή άλλως, ψευτοπαλικαράδες ήταν και τότε που υπήρχαν. Είναι, επίσης, μύθος ότι τώρα υπάρχουν περισσότεροι γκέι. Απλώς τώρα πια όλο και περισσότεροι ομοφυλόφιλοι αρνούνται να κρύβονται».
«Οι λέξεις φταίνε. Αυτές ενθάρρυναν τα πράγματα ν’ αρχίσουν να συμβαίνουν»• σκέφτομαι το στίχο της Δημουλά καθώς κλωθογυρίζω στο μυαλό μου τον όρο «μετροσέξουαλ», που δημιούργησε ο Μαρκ Σίμπσον το 1994. Ετοιμάζομαι να συναντήσω το διευθυντή της ελληνικής έκδοσης του «Men’s Health». Θεωρείται το αντρικό «Cosmopolitan» και είναι η Βίβλος των απανταχού μετροσέξουαλ. Ο Βασίλης Βαρδάκας γελάει όταν τον ρωτάω αν φοράει ενυδατική: «Μου φαίνεται πως, ενώ εμείς αλλάξαμε και χαιρόμαστε για την αλλαγή μας – το παλιό μοντέλο ανδρισμού σε συνέθλιβε, εσείς θέλετε να γυρίσετε στις παλιές κλασικές συνταγές. Τι είναι αυτό που σας ξεβολεύει; Οτι οι άντρες φοβούνται και τώρα πια το ομολογούν; Οτι τους στρεσάρει υπερβολικά να το παίζουν πετυχημένοι/κουβαλητές/ακλόνητοι σούπερμαν και τώρα πια το παραδέχονται; Οτι έχετε γίνει πάρα πολύ επιθετικές στο φλερτ και τους ψαρώνετε; Οτι ξέρουν πως μετά το πρώτο σας σεξ θα βγείτε με τις φίλες σας και θα τους τα πείτε και εκείνοι τρέμουν την κριτική σας; Ε, λοιπόν, όλα αυτά ισχύουν. Οι άντρες άλλαξαν, λείαναν τις οξείες γωνίες τους, αποκάλυψαν την ευάλωτη πλευρά τους. Το παράδοξο είναι πως εσείς οι γυναίκες επιθυμήσατε αυτήν την αλλαγή. Και τώρα πια δεν σας αρέσουμε;»
Κάποια φυλή της Αφρικής, νομίζω οι Μασάι, έχει μια παροιμιακή έκφραση: «Η ιστορία του κυνηγιού θα ήταν πολύ διαφορετική αν την έγραφαν τα λιοντάρια». Καταλάβατε, κορίτσια;
Βιβλιογραφία
- Ann O’Reilly – Ira Matathia – Marian Salzman, The Future of Men, Palgrave Macmillan, 2005
- Rodney E. Lippard (2006). “The Metrosexual and Youth Culture” στο Contemporary Youth Culture: An International Encyclopedia, Greenwood Publishing Group, 2006, σελ. 288–291
- David Coad, The Metrosexual: Gender, Sexuality, and Sport, SUNY Press,Albany-New York 2008
Σύνδεσμοι
- Βικιπαίδεια: Μετροσέξουαλ
- Mark Simpson: Meet the Metrosexuals” (22/7/2002)
- New York Times: Gay or Straight? Hard to Tell (19/6/2005)
- ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Aναζητώντας τον νέο «τύπο» άνδρα (12/2/2005)
- ΜΕΝ24: Technosexuals: Η νέα μόδα (21/3/2007)
