Οι "Εμμανουέλες" της λογοτεχνίας

Εχουμε συνηθίσει οι γυναίκες να πρωταγωνιστούν στο χώρο του πορνό, όχι όμως να το υπογράφουν!
Η ζωή έχει πλάκα και μας κάνει και πλάκα. Η τηλεόραση τσιρίζει στο ρυθμό του νέου αγώνα της Εκκλησίας μας για να καταργηθούν τα γαμοτράγουδα και να μην εκμαυλιστούν οι νέοι μας από το «πώς το τρίβουν το πιπέρι». Την ίδια ώρα μαζεύω πληροφορίες για το νέο, καυτό και ευπώλητο είδος λογοτεχνίας ανά τον κόσμο: πορνό γραμμένο από γυναίκες. Και, ταυτόχρονα, απαντώ σε τηλεφωνήματα διαμαρτυρίας.

Σας ενόχλησε που εκείνη έγραψε όσα έγραψε ή που εγώ έγραψα για όσα έγραψε εκείνη; Αυτή ήταν η ερώτηση που έκανα σταθερά όλες αυτές τις ημέρες που οι… συνήθεις ύποπτοι με έπαιρναν τηλέφωνο για να με κατσαδιάσουν για τη συνέντευξη της Μελίσσα Π. που δημοσίευσε το ΕΨΙΛΟΝ πρόσφατα. Και σε κάθε περίπτωση λειτούργησε αποστομωτικά, αφού κανένας από τους ενοχληθέντες δεν την είχε καν θέσει στον εαυτό του. Τελικά τι είναι αυτό που προκαλεί τόσο έντονες αντιδράσεις όταν ένα βιβλίο που κινείται στο όριο λογοτεχνίας και πορνό υπογράφεται από μια γυναίκα;

Από την εποχή του «Τροπικού του Καρκίνου» του Χένρι Μίλερ, τόνοι μελανιού χύθηκαν για να οριοθετήσουν τα όρια του πορνό και της τέχνης. Και δεν τα κατάφεραν ποτέ. Ο 20ός αιώνας ξεμπέρδεψε με το ζήτημα υιοθετώντας εν αγνοία του την περίφημη ρήση του ζωγράφου Μανέ: «Δεν υπάρχει λύση γιατί… δεν υπάρχει πρόβλημα». Κι εκεί που όλοι πίστευαν πως έχουν ξεμπερδέψει με ζητήματα που έμοιαζαν να αφορούν μόνο τους κύκλους των φεμινιστριών (θυμάστε φαντάζομαι το σύνθημα «Η πορνογραφία είναι η θεωρία, ο βιασμός η πράξη»), το αειθαλές ερώτημα επέστρεψε δριμύτερο. Αυτή τη φορά με φυσικούς αυτουργούς τις ίδιες τις γυναίκες.

Η Μελίσσα Π. δεν στέκει μόνη στο ράφι με τις τολμηρές σελίδες. Πρώτη μεταξύ ίσων, αλλά πάντως πρώτη χρονολογικά, είναι η Κατρίν Μ. Μπορεί η κριτική να «έστειλε τη Μιγιέ σπίτι της να ντυθεί» μόλις εκδόθηκε το βιβλίο της πιτσιρίκας από τη Σικελία, αλλά πάντα έτσι ήταν οι δημοσιογράφοι: αγνώμονες και με ασθενική μνήμη. Οταν η διευθύντρια ενός από τα εγκυρότερα περιοδικά τέχνης, του «Art Press», εξέδωσε τη «Σεξουαλική ζωή της Κατρίν Μ.», προκάλεσε έναν ποταμό αρθρογραφίας στον Τύπο, ενώ εκδότες από όλο τον κόσμο πλειοδοτούσαν για τα δικαιώματα μετάφρασης.

Σήμερα, τρία χρόνια μόλις ύστερα από αυτή την πρώτη γυναικεία υπογραφή, το φαινόμενο γυναικών που γράφουν καθαρή ερωτική λογοτεχνία έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις, που οι ειδικοί μιλούν για νέο είδος: Posh Porn. Δεν θα σας μεταφράσω τον όρο – αφήνω άλλους, ειδικότερους από εμένα, να το κάνουν. Πάντως, στο ελληνοβρεταννικό λεξικό η απόδοσή του απαντά ως ακριβό και υψηλής ποιότητας σεξ και προδίδει την αμηχανία των εμπνευστών του – ή, μήπως την έμμεση αποδοχή του είδους;… Πέρα όμως από την ορολογία, που και αυτή έχει τη σημασία της, μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει το ίδιο το φαινόμενο.

Ακόμα και τώρα, αν δώσετε προς αναζήτηση στο Διαδίκτυο τους όρους «γυναίκες+πορνογραφία» θα σας επιστραφούν μέσα σε δευτερόλεπτα χιλιάδες σελίδες με πάνω κάτω το ίδιο περιεχόμενο: είτε πορνογραφικά σάιτ είτε φεμινιστικές αναλύσεις. Εχουμε συνηθίσει οι γυναίκες να πρωταγωνιστούν ή να καταδικάζουν το πορνό. Και σίγουρα όχι να το υπογράφουν. «Η γυναικεία θεωρείται η κατεξοχήν εξομολογητική λογοτεχνία γιατί οι γυναίκες τώρα μόλις σπάζουν τη μακραίωνη σιωπή στην οποία τις είχε καταδικάσει η ανδροκρατία.

»Αν είναι έτσι, δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε: μα καλά, αυτά είχαν όλα κι όλα να διηγηθούν», γράφει ο Δημοσθένης Κούρτοβικ στο «Αντιλεξικό νεοελληνικής χρηστομάθειας». Ομως δεν είχε προλάβει να διαβάσει ούτε μια αράδα από τα βιβλία της Juska, της Kanehari ή της Nedjma. Το κοινό που έχουν οι συγγραφείς που προανέφερα είναι το φύλο τους και το τολμηρό περιεχόμενο των βιβλίων τους.

Το «Babyji» της Abha Dawesar είναι η ιστορία μιας Λολίτας από ανώτερη κάστα που μεγαλώνει στο Δελχί. Η οποία εκτός από το να κάνει σεξ με τους φίλους του μπαμπά της και δύσκολες ερωτήσεις στη μαμά της, είναι άσος στη κβαντική φυσική και φανατική αναγνώστρια του Κάμα Σούτρα. Η ηρωίδα της, Hitomi Kanehari, ζει στην Ιαπωνία και οι S&M περιπέτειές της χάρισαν στη συγγραφέα της πάνω από 1.000.000 αναγνώστες και ένα από τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία.

Και δεν είναι μόνον αυτές οι γυναίκες που παίρνουν το θάρρος να βγάλουν στο φως ιστορίες που οι περισσότερες από εμάς θα κοκκινίζαμε, αν η μαμά μας άκουγε για εμάς. Από την Ισπανία μέχρι την Αλγερία όλο και πιο πολλές γυναίκες μιλούν δημόσια για τη σεξουαλική ζωή τους.

Χωρίς τη γλυκανάλατη σαλτσούλα της ροζ λογοτεχνίας, χωρίς την πόζα της σινιέ τσούλας α λα Τζάκι Κόλινς, χωρίς ενοχές, οι γυναίκες για πρώτη φορά γράφουν για όσα ζουν στα σκοτεινά. Από ερωτικές παρτενέρ γίνονται πρωταγωνίστριες, από ηρωίδες γίνονται σκηνοθέτες. Αυτό δεν ξέρω αν κάνει τις σελίδες τους μεγάλη λογοτεχνία, αλλά σίγουρα απείρως πιο ενδιαφέρουσα.

 

Βιβλιογραφία

  • Catherine Millet, La vie sexuelle de Catherine M., SEUIL, 2001
  • Jane Juska, A Round-Heeled Woman. My Late-Life Adventures in Sex and Romance, Random House, New York 2004
  • Jane Juska, Unaccompanied Women. Late-Life Adventures in Love, Sex, and Real Estate, Random House, New York 2007
  • Melissa Panarello, 100 colpi di spazzola prima di andare a dormire, Fazi, Roma 2003 (στα αγγλικά: One Hundred Strokes of the Brush Before Bed, Serpent’s Tail, 2004)
  • Melissa Panarello, L’odore del tuo respiro, Fazi, Roma 2005 (στα αγγλικά: The Scent of Your Breath, Serpent’s Tail, 2006)
  • Melissa Panarello, In nome dell’amore, Fazi, Roma 2006
  • Melissa Panarello, Bocciolo di rosa, Borelli, 2009
  • Melissa Panarello, Tre, Einaudi, 2010
  • Nedjma, L’amande, Plon, 2004 (στα αγγλικά:  The Almond, Black Swan, 2006)
  • Nedjma, La traversée des sens, Pocket, 2010
  • Abha Dawesar, Babyji, Anchor Books, New York City 2005

 

 

 

Σύνδεσμοι

 

Ντίνα Δασκαλοπούλου
22 Μαΐου 2005
Χωρίς κατηγορία