Η κουλτούρα του πόνου
Πώς μπορεί κάποιος να αντλήσει ευχαρίστηση βασανίζοντας το σώμα του; Και πώς τη βρίσκουν άλλοι να παρακολουθούν αυτόν που βασανίζεται; Η Αθήνα, ως συνεπής ευρωπαϊκή μητρόπολη, αργά αλλά σταθερά μυείται στην κουλτούρα του μαζοχιστικού πόνου, παρακολουθώντας «ειδικές βραδιές» που διοργανώνονται σε κλαμπ, με πρωταγωνιστές εισαγόμενους ή εγχώριους περφόρμερ. Σας φαίνεται ανατριχιαστικό το θέαμα; Δεν πειράζει! Με τον καιρό, λένε οι διοργανωτές, θα εξοικειωθείτε!
Τα νυχτόβια πουλιά που συνωστίζονται στο κλαμπ Underworld τιτιβίζουν ανυπόμονα περιμένοντας να δουν εν δράσει την Kumi Monster. Χλομές πριγκίπισσες, σκοτεινοί δανδήδες, άρχοντες του σκότους και νεράιδες συνωστίζονται γύρω από τη σκηνή δοκιμάζοντας ψηφιακές κάμερες και βιντεοκάμερες. Διότι απόψε το τέρας θα βασανιστεί αγρίως και τι νόημα έχει να είσαι αυτόπτης μάρτυρας στο βασανιστήριο αν αύριο δεν το δείξεις στους φίλους σου;
Προς το παρόν, το τέρας προετοιμάζεται στα καμαρίνια. Ανεπιτυχώς, προσπαθώ να μαντέψω ποια από τις δυο μικροκαμωμένες, νευρώδεις Ασιάτισσες είναι η σταρ της βραδιάς. Δεν βλέπω κανένα τέρας ανάμεσα στις παγιέτες, τα μποά και τις περούκες που είναι σκορπισμένα στο μικρό δωμάτιο. Οι γυναίκες γδύνονται, δοκιμάζουν ρούχα, μακιγιάρονται και αστειεύονται μεταξύ τους εντελώς άνετες με τα γυμνά τους σώματα που ο φωτογράφος απαθανατίζει. «Εχεις ξαναδεί bondage;» ρωτάει η μια από αυτές. Εδώ δεν ξέρω καλά καλά τι είναι…
Bondage λοιπόν μαθαίνω ότι σημαίνει δέσιμο ανθρώπου από άνθρωπο με σκοπό την αναζήτηση ηδονής. Είναι αρχαιότατη ιαπωνική τέχνη, που διαδόθηκε γρήγορα σε όλες τις χώρες της Ανατολής. Εσχάτως και στη Δύση, που όχι απλώς καταναλώνει αφειδώς τέτοιου τύπου παραστάσεις, αλλά εξασκείται στο σπορ και ιδιωτικώς. Τουλάχιστον καμιά εκατοστή ιστοσελίδες βρήκα την επομένη με οδηγίες και συμβουλές για ωραιότατους κόμπους και περίτεχνα δεσίματα.
Αντιθέτως με όσα φανταζόμουν, «τέρας» είναι το παρατσούκλι της σκλάβας και όχι της αφέντρας. Κι εντελώς αντίθετα με ό,τι θα περίμενα, η σκλάβα και όχι η αφέντρα είναι η σταρ της βραδιάς. Και παρ’ όλο που της πήρε χρόνια για να τελειοποιήσει την τεχνική της και πληρώνεται αδρά για να δένει πελάτες σε όλο τον κόσμο, η Queen Amrita θα πάρει τα μισά χρήματα από την Kumi. Το «τέρας» φοράει ολόσωμη φόρμα από λάτεξ στο χρώμα του δέρματος. Η αφέντρα φοράει μια στενή τουαλέτα και μια τεράστια βικτωριανή περούκα.
Στο κλαμπ τώρα πια δεν πέφτει καρφίτσα. Απλώς περίεργοι, μυημένοι και εντελώς άσχετοι θεατές σπρώχνονται και διαγκωνίζονται για την καλύτερη οπτική γωνία. Τα κορίτσια ανεβαίνουν στη σκηνή που φωτίζεται από κεριά. Η μουσική είναι υποβλητική, η Queen Amrita χαιρετά με ένα σαρδόνιο χαμόγελο το κοινό. Τους δείχνει τα σύνεργα: πολλά κομμάτια σκοινί και κόκκινα κεριά. Η Kumi δείχνει εύθραυστη, φοβισμένη και αθώα – τι θα της κάνει η κακιά αφέντρα στα υπόγεια του κάστρου;
Σε λιγότερο από 5 λεπτά η Kumi αιωρείται δεμένη από τα χέρια, από τα πόδια, από το κεφάλι. Η Queen Amrita λύνει και δένει τα σχοινιά, αλλάζοντας θέση στα μέλη του σώματος του θύματος: το δεξί πόδι πάνω, το αριστερό κάτω, το ένα χέρι πίσω στην πλάτη, το άλλο ψηλά. Κάθε φορά που αλλάζει κάτι στη στάση της Kumi, το κοινό ξεσπά σε χειροκροτήματα. Άλλωστε αυτό είναι που κάνει το γιαπωνέζικο bondage ξεχωριστό: το θύμα δεν δένεται απλώς, αλλά το σώμα του παίρνει εντελώς αφύσικες στάσεις, σαν να μην είναι ζωντανό, αλλά να αποτελεί μέρος ενός ζωγραφικού πίνακα. Διότι, όπως όλα τα πράγματα στην Ιαπωνία, και το δέσιμο πρέπει να δείχνει όμορφο. Η αφέντρα παίρνει τα κεριά στα χέρια της: στάζει κεριά παντού στο σώμα της Kumi, ακόμα και στο κεφάλι της. Το κοινό πια έχει εκστασιαστεί. Η Amrita τούς κάνει νόημα να ανέβουν στη σκηνή, είναι γενναιόδωρη: όποιος από εμάς θέλει, μπορεί να βασανίσει τη σκλάβα της…
Δυσκολεύομαι πάρα πολύ να συνδυάσω αυτό που βλέπουν τα μάτια μου με όσα ξέρω για την Kumi. Αυτό το μικρόσωμο, δεμένο «ζωάκι» που συσπάται κάθε φορά που το λιωμένο κερί στάζει επάνω του είναι μια σταρ παγκόσμιου βεληνεκούς. Ταξιδεύει πάρα πολύ* συχνά εμφανίζεται σε τρεις διαφορετικές χώρες την εβδομάδα. Φωτογραφίζεται για περιοδικά. Διατηρεί την προσωπική της ιστοσελίδα, όπου επικοινωνεί με τους χιλιάδες θαυμαστές της. Κι αν δεν ξέρεις τι δουλειά κάνει, έχεις την αίσθηση ότι είναι μια καθόλα φυσιολογική 37άρα, που της αρέσει το Τζακ Ντάνιελς, οι μηχανές και οι μεγάλες λούτρινες παντόφλες της. Είναι Κορεάτισσα από την πλευρά της μαμάς της, αλλά μάλλον στο δικό της χαρμάνι επικράτησαν τα γονίδια του μπαμπά της. Γεννημένη ανήμερα του Αγίου Πατρικίου, το πράσινο είναι το αγαπημένο της χρώμα και λατρεύει το ουίσκι. Και θα ήταν το πρότυπο της καλής καθολικής Ιρλανδέζας αν στα 18 της δεν ερωτευόταν το… λάτεξ.
«Πρώτα ήρθε η αγάπη γι’ αυτά τα παράξενα ρούχα. Μετά ανακάλυψα τον κόσμο του κλάμπινγκ και ήταν πολύ πιο ενδιαφέρον το να χορεύω από το να πηγαίνω σε βαρετά μαθήματα στο πανεπιστήμιο. H ζωή στάθηκε πάρα πολύ καλή μαζί μου: κάνω τη δουλειά που αγαπώ, έχω γυρίσει όλο τον κόσμο, από τη Χονολουλού μέχρι το Τόκυο και από το Βερολίνο μέχρι το Σικάγο, και ζω έτσι ακριβώς όπως μου αρέσει». Τι να πεις μετά από αυτό; Να ρωτήσεις αν πονάει; «Ασφαλώς και πονάω. Και μου αρέσει πολύ. Οπως μου αρέσει και η μυρωδιά της σάρκας που καίγεται από κερί». Την οποία σάρκα, αφού την κάψει το βράδυ, το πρωί τη φροντίζει με αιθέρια έλαια και βούτυρο καρύδας.
Αυτή δεν είναι η μόνη αντίφαση στον παράξενο κόσμο των μαζοχιστών. Πώς γίνεται κάποιος να αντλεί τόση ευχαρίστηση βασανίζοντας τον εαυτό του; Πώς μπορεί κάποιος να νιώθει τόσο απελευθερωμένος απεμπολώντας την ελευθερία του; Πώς κάποιος παραδίδει απόλυτα τον έλεγχο του εαυτού του; Και πώς το εξ ορισμού περήφανο ανθρώπινο ον επιδιώκει την ταπείνωση; Ο ψυχίατρος Ορέστης Γιωτάκος εντείνει το μπέρδεμά μου: «Μελέτες σε δείγματα μαζοχιστών έδειξαν ότι πρόκειται για άτομα σε γενικές γραμμές υγιή, επιτυχημένα και με καλές δυνατότητες προσαρμογής. Τείνουν να είναι αξιόπιστα και να έχουν υψηλές προσδοκίες για τον εαυτό τους και για τους άλλους. Εκτός από ακραίες περιπτώσεις, ο μαζοχισμός συνήθως δεν προκαλεί ζημιά στο άτομο. Αντίθετα, είναι επιθυμητός σε αρκετούς ανθρώπους που δείχνουν φυσιολογικοί και καλά προσαρμοσμένοι στους περισσότερους τομείς».
Οσο φυσιολογική και μια χαρά προσαρμοσμένη έδειχνε η άλλη σταρ, που είδαμε στην Αθήνα ένα μήνα νωρίτερα. Η Lucifire είναι ίσως η πιο διάσημη καλλιτέχνις του πόνου στον κόσμο: καταπίνει φωτιές, περπατάει σε σπασμένα γυαλιά, κόβεται και πίνει το αίμα της, βάζει καρφιά στη μύτη της, αυνανίζεται με ψαλίδια. «Λατρεύω την αδρεναλίνη και τις ενδορφίνες, την ομορφιά, την ηδονή, τον πόνο, το καλό φαγητό, το ποτό, τα καινούργια τοπία, τους ήχους, τις μυρωδιές, τις αισθήσεις, τις ιδέες. Λατρεύω τα καινούργια πράγματα και μισώ την ιδέα ότι χάνω κάτι», λέει η ίδια, κι όταν επιμένεις να τη ρωτάς γιατί τα κάνεις όλα αυτά γελάει: «συγνώμη, μαμά, αλλά αυτό είναι διασκέδαση».
Πόσο διασκεδαστικό είναι να έχεις ένα σώμα γεμάτο ουλές, να πηγαίνεις στο νοσοκομείο για να σου βγάλουν θραύσματα μετάλλου από τα μάτια, να έχεις καταστρέψει τα δόντια σου από τα γυαλιά, να καίς το δέρμα σου; Φαντάζομαι πολύ λιγότερο από το νούμερο που έκανε τη Lucifire μια από τις πιο ακριβοπληρωμένες περφόμερ: καρφώνοντας στο σώμα της αγκίστρια, δένεται με σκοινιά και αιωρείται από το ταβάνι.
Το suspension (αιώρηση) έρχεται από την παράδοση των σαμάνων της Αμερικής και των μάγων της Αφρικής. Εγινε πολύ της μόδας στην Ευρώπη τα τελευταία 15 χρόνια και αποτελεί μέρος μόνο της πρακτικής του body modification (τροποποίηση), αφού κανείς μπορεί να τροποποιήσει το σώμα του με πλείστους όσους τρόπους (από το απλό τατουάζ και το πίρσινγκ μέχρι τα ατσάλινα ενθέματα στο κεφάλι). Αναζητήσαμε πληροφορίες από τους συντάκτες του μεγαλύτερου και εγκυρότερου σχετικού περιοδικού. Τις δημοσιεύουμε χωρίς κανένα στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει στο περιοδικό, πρώτον γιατί απευθύνεται αυστηρά σε ενήλικες και δεύτερον γιατί πολλές από τις πρακτικές που περιγράφει μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρό τραυματισμό, ακρωτηριασμό, ακόμα και θάνατο. Τι ψάχνει λοιπόν κάποιος που περνάει στο σώμα του αγκίστρια για το ψάρεμα σολωμού;
«Πόνο και ηδονή. Αλλά και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς: από το να συναντήσουν το θεό μέχρι το να ξεπεράσουν το φόβο. Σε σωματικό επίπεδο μιλώντας, είναι τέτοια η έκρηξη αδρεναλίνης και ενδορφινών, που προκαλεί τεράστια ηδονή». Σε αρκετές πόλεις της Ευρώπης (στο Λονδίνο, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο, αλλά και στις ξενέρωτες Βρυξέλες) υπάρχουν εξειδικευμένες ομάδες… κρεμάσματος. Οι ευρωπαίοι μπορούν να διασχίσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα και να πληρώσουν αρκετές εκατοντάδες ευρώ για να υποφέρουν. «Αρχικά, όταν τα αγκίστρια μπαίνουν στο σώμα τους, νιώθουν κάψιμο και πόνο. Σιγά σιγά, καθώς τους σηκώνουν στον αέρα, μπαίνουν σε κατάσταση σοκ και το σοκ δίνει τη θέση του σε μια ευφορία ανάλογη της χρήσης ναρκωτικών. Ωστόσο, μια τέτοια εμπειρία δεν είναι πάντα ευχάριστη: πολλοί άνθρωποι λιποθυμούν και άλλοι κάνουν μήνες να ξεπεράσουν το ψυχικό τραύμα από το σοκ», εξηγούν οι άνθρωποι του περιοδικού.
Πέρα όμως από ηδονή, ο πόνος μπορεί να προσφέρει και ένα καλό εισόδημα. Ο Γιώργος Φακίνος είναι η πιο διάσημη και εμβληματική φιγούρα της εγχώριας φετιχιστικής σκηνής. Αυτός ο μικροκαμωμένος 35άρης βάλθηκε να γνωρίσει στην Αθήνα τι πάει να πει πόνος. DJ που εμφανίζεται στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ενδημεί στο κλαμπ Underworld, ο Φακίνος είναι ο παραγωγός των πιο επιτυχημένων freak shows. «Η Αθήνα έχει πια μπει για τα καλά στον διεθνή φετιχιστικό χάρτη. Σίγουρα δεν είναι ακόμα μητρόπολη (και πώς να είναι όταν υπάρχουν ακόμα σκυλάδικα, μπουζούκια κι αρκουδιάρικη διασκέδαση;), θέλω όμως να πιστεύω ότι η σκηνή θα μεγαλώσει κι άλλο».
Το πιο ενδιαφέρον με τον Φακίνο δεν είναι ωστόσο ούτε η καλλιτεχνική ούτε η επιχειρηματική δραστηριότητά του. Είναι ότι αυτό που κάνει επαγγελματικά το υποστηρίζει και στην προσωπική ζωή του: «Το ότι διοργανώνω τέτοια events δεν νομίζω ότι μου δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα από αυτά που ήδη έχω. Σε κάποιους δεν αρέσουν τα μαλλιά μου, σε άλλους τα ρούχα μου, σε άλλους ότι φοράω αϊλάινερ κι αν ένας άντρας κυκλοφορεί μακιγιαρισμένος είναι αδερφή. Εχω μπλεχτεί άθελά μου σε καβγάδες – και τις έχω φάει, βέβαια, γιατί μου την έπεφταν 2 και 3 άντρακλες μαζί. Ομως όλα αυτά δεν με πτόησαν ποτέ να φοράω αυτά που θέλω και να κάνω αυτά που θέλω. Κι ίσως το μεγαλύτερο κέρδος από τη δημοσιότητα που παίρνουν όλο και περισσότερο τέτοιου είδους σκηνές είναι ότι ο κόσμος εξοικειώνεται με το διαφορετικό. Γιατί ακόμα κι αν δεν συμφωνείς αισθητικά μαζί μας, οφείλεις να αποδεχθείς ότι υπάρχει και αυτό και μπορείς να συνυπάρξεις και με αυτό».