Access All Areas. Αγία ανησυχία

(Περιοδικό Υποβρύχιο) Τ. 50

Τον τελευταίο καιρό μεγάλη διαμάχη έχει ξεσπάσει στη φιλιγένειά μου (την οικογένεια και τους φίλους μου εννοώ, που όλοι μαζί συγκροτούν το σώμα των αγαπημένων μου) για τα ψυχοφάρμακα, τους ψυχοθεραπευτές, την ψυχανάλυση, την ψυχοθεραπεία. Η ζωή μας στρέφεται γύρω από το Ψυ και τους Ψυ. Από Ψυ δεν ξεκινάει και η λέξη ψύχωση;

Με δυο λόγια, κάπως ο καθείς προσπαθεί να λύσει το πρόβλημά του. Κι αφού λοβοτομή δεν μπορούμε να κάνουμε, αφού το να γίνουμε όλοι ξανθιές απέτυχε, αφού τη φάση των ψυχαγωγικών ναρκωτικών την ξεπεράσαμε με μικρές απώλειες κι αφού τα πολλαπλά one night stand έχασαν την αχλή της εξέγερσης, κάπως ο καθείς προσπαθεί να γεμίσει το Μεγάλο Κενό.
Είναι αυτό το κενό που σου αφήνει μια χώρα πρωταθλήτρια στη διαφθορά. Είναι αυτό το κενό που σου αφήνει η λιτότητα από τότε που θυμάσαι τον εαυτό σου. Είναι αυτό το κενό που σου αφήνουν οι εκρηγνυόμενες κατσαρόλες. Είναι αυτό το κενό που σου αφήνουν οι πνευματικοί ταγοί όταν απαντούν στις εκρηγνυόμενες κατσαρόλες μέσω ενός τηλεοπτικού σατιρικού προγράμματος. Οπότε, πώς να το μπαζώσεις το κενό (και τον εσμό;) Πας στον Ψυ σου.

Στον ίδιο ακριβώς Ψυ που κατέφυγε κι ο ήρωας του Αντώνη Σαμαράκη στο «Σήμα Κινδύνου» που είδα χτες στο Θέατρο Τέχνης. Ο ήρωας, γιατρός στα Φάρσαλα της δεκαετίας του ’60, κάποια στιγμή παίρνει ανάποδες για τον πλανήτη που καταστρέφεται, ενώ οι συμπολίτες του κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου. Κι αρχίζει να πετάει πέτρες στις βιτρίνες των καφεζαχαροπλαστείων. Ο ενωμοτάρχης, ο μοίραρχος, ο εισαγγελέας, ο νομάρχης συνασπίζονται για να αντιμετωπίσουν τον άγνωστο «δράκο» που απειλεί τη φιλήσυχη πόλη τους. Τα ΜΜΕ της Αθήνας σπεύδουν για να μεταδώσουν από την καρδιά των γεγονότων. Μια αγάμητη γεροντοκόρη φαντασιώνεται πως ο «δράκος», εκτός από το να πετάει πέτρες, τη βίασε. Τρελαμένος, ο γιατρός –χωρίς ελπίδα, χωρίς συντρόφους, χωρίς διέξοδο– καταφεύγει κι αυτός στον Ψυ του.
«Πασιφλορίν, δυο κουταλάκια ημερησίως» συνιστά ο Ψυ. Ο πλανήτης καταστρέφεται; Πασιφλορίν. Τα παιδιά πεθαίνουν από πείνα; Πασιφλορίν. Ο γκόμενος σε παράτησε; Πασιφλορίν. Κι ο γιατρός του έργου, εξαγριωμένος και εξεγερμένος απέναντι σ’ όλους αυτούς που προσπαθούν να κανακέψουν τον αναστεναγμό του, επιτέλους τα σπάει: «Ένας άνθρωπος της εποχής μας, που δεν είναι ανήσυχος, είναι παρά φύσιν άνθρωπος». Τέλος. Το τι θα την κάνει ο καθείς την ανησυχία του είναι πρόβλημά του.

Τα γράφω όλα αυτά έναν χρόνο μετά τον Δεκέμβρη. Τώρα που τα παιδιά είναι ξανά στα σχολεία τους, τώρα που οι τηλεψυχολόγοι δεν ασχολούνται πια «με τα προβλήματα της εφηβείας, που έβγαλαν τους μαθητές στους δρόμους» και τώρα που όλοι (γονείς, δάσκαλοι, πολιτικοί, παπάδες), ήρεμοι και μακάριοι, προσπαθούν να ξεχάσουν. Τον ήχο από τα θρυμματισμένα γυαλιά, τον κρότο από τα δακρυγόνα, τις κραυγές, τα δάκρυα, το καμένο δέντρο. Άλλοι με Πασιφλορίν, άλλοι με τον Ψυ, άλλοι με το κυνήγι της μπίζνας, άλλοι με το κυνήγι της γκόμενας. Κι όμως, μάγκες, δεν σήπεται απλώς κάτι στο βασίλειο της Δανιμαρκίας. Αποσυντίθεται η Δανιμαρκία η ίδια. Ενώ παραμυθιάζεται πως θα γίνει Δανία όταν μεγαλώσει.

Τα γράφω επίσης όλα αυτά, ενώ το «Υποβρύχιο» γιορτάζει τα 50 του τεύχη. Κι αυτό, για να πω ότι ο Μεγάλος Θυμός, η Αγία Ανησυχία, η Φαντασία, ο Έρωτας, η Καύλα, το Όνειρο μπορούν να γίνουν κάτι. Αντί να τα καταστέλλεις με Πασιφλορίν. Αντί να τα αναλύεις και να τα μηρυκάζεις στο ντιβάνι. Αντί να τα κάνεις πέτρες και μολότοφ. Όλα αυτά μπορούν να μετουσιωθούν σε πράξεις, σε χειρονομίες, σε λέξεις, σε εικόνες, σε χορογραφίες, σε ζωγραφιές.
Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, ανεξαρτήτως αποτελεσματικότητας, σημασία έχει να ψάξεις να βρεις την πράξη, την χειρονομία, τη λέξη. Και να έχεις το θάρρος να την πεις.

Έλα, λοιπόν, πες μου μια λέξη. «Αυτή τη μόνη λέξη που ’χει στα χείλη μπλέξει και δεν τολμάει να βγει».

ΥΓ. 1: Ντρέπομαι λιγάκι μη νομίσετε πως την είδα απονομή των Όσκαρ, αλλά νιώθω υποχρεωμένη να το πω: Βαγγέλη, προσωπικέ μου Κάπτεν Νέμο, σ’ ευχαριστώ που πριν από δυο χρόνια με προσκάλεσες να μπαρκάρω στο «Υποβρύχιο».
ΥΓ. 2: Έναν προς έναν, όλους σας –από τον Παπατόμ και τη Νατάσα μέχρι τον Χάρη & τον Νίκο, από τον Βασίλη μέχρι την Αυγή– σας ευχαριστώ, όλους (κι είστε πολλοί γαμώτο για να γράψω όλα τα ονόματα, συγγνώμη), σας ευχαριστώ για την έμπνευση, την τρέλα, την αγάπη, τα κέφια, τα γκάζια.
ΥΓ. 3: Είστε οι καλύτεροι αναγνώστες. Μακράν. Έξυπνοι. Καλλιεργημένοι. Αυστηροί. Απαιτητικοί. Με χιούμορ θανατηφόρο. Και ερωτεύσιμοι. Ο καλύτερος πονοκέφαλος κάθε δίμηνο.