Ενας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε

Ποιο ακριβώς είναι το μεγαλύτερο έγκλημά του; Ο άνθρωπος που από τις 16 Φεβρουαρίου κρατείται στις φυλακές υψίστης ασφαλείας και στις 19 του μήνα θα βρεθεί ενώπιον του δικαστηρίου της Αγκυρας έχει διαπράξει πολλά «εγκλήματα»: Ο Ονούρ Χαμζάογλου είναι κατ’ αρχάς γιατρός ταγμένος στη δημόσια υγεία.

Είναι ένας πανεπιστημιακός έξω από την ακαδημαϊκή γυάλα. Είναι με το μέρος των φτωχών. Είναι αριστερός.

Αλλά στο δικαστήριο ο… εγκληματίας αυτός θα συρθεί για ένα άλλο ειδεχθές έγκλημαο άνθρωπος αυτός ζητάει ειρήνη, ζητάει να σταματήσoυν οι πολεμικές επιχειρήσεις της Τουρκίας στο Αφρίν (που τόσο ειρωνικά ονομάζονται «κλάδος ελαίας»).

Δεν είναι ένας τυχαίος άνθρωπος, ωστόσο είναι αυτός που έκανε την αποκοτιά να συνυπογράψει το κείμενο που τον έστειλε στη φυλακή στις 4 Φεβρουαρίου.

Ο καθηγητής δημόσιας υγείας, διευθυντής του περιοδικού του ιατρικού συλλόγου, ερευνητής που ανέπτυξε πρωτόκολλα για τη θεραπεία της λευχαιμίας είναι ένας πολύ ενοχλητικός για το καθεστώς άνθρωπος – άλλωστε είχε ήδη εκδιωχθεί από το πανεπιστήμιο το 2016 μαζί με αναρίθμητους άλλους, που έγιναν γνωστοί ως «Πανεπιστημιακοί για την ειρήνη».

Ταυτόχρονα, είναι εκπρόσωπος του Δημοκρατικού Κογκρέσου των Λαών, από το οποίο γεννήθηκε το αριστερό φιλοκουρδικό HDP.

Πέντε μήνες στη φυλακή

Τι έλεγε όμως το επίμαχο κείμενο; «Στεκόμαστε στο πλευρό του λαού του Αφρίν» και εξηγούσε το αυτονόητο: ότι οι ένοπλες επεμβάσεις προκαλούν ανθρωπιστική κρίση.

Αυτό για τον δημόσιο κατήγορο ισοδυναμεί με «ενθάρρυνση του λαού σε μίσος και εχθρότητα και προπαγάνδα υπέρ τρομοκρατικής οργάνωσης».

Και έτσι, οι δυνάμεις ασφαλείας συνέλαβαν τον καθηγητή Χαμζάογλου στις 5 τα ξημερώματα της 17ης Φεβρουαρίου στο σπίτι του, χωρίς να του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες ή να έχει καταδικαστεί για κάποιο αδίκημα.

Ο καθηγητής συνελήφθη ταυτόχρονα με άλλους 10 συντρόφους του. Οι υπόλοιποι σταδιακά αφέθηκαν ελεύθεροι, όχι όμως και ο «Χάκα» -ο «Δάσκαλος»-, όπως τον προσφωνούν όλοι.

Ενα μεγάλο κύμα αλληλεγγύης ξεδιπλώθηκε από την πρώτη στιγμή της σύλληψης του Ονούρ στην Τουρκία.

Πανεπιστημιακοί, γιατροί, ερευνητές, φοιτητές του στηρίζουν με κάθε τρόπο τον «Hoca Onur».

Αλλά και πάρα πολλοί πολίτες που είδαν τον γιατρό να δίνει μάχες για τη ζωή τους, ρισκάροντας να δημοσιεύσει το 2011 τα αποτελέσματα μιας τριετούς έρευνας για τις ρυπογόνες με καρκινογόνες ουσίες βιομηχανίες στο Dilovası.

Ο δήμαρχος της περιοχής μήνυσε τον καθηγητή, τον οποίο αποκαλούσε δημόσια «τσαρλατάνο», και μια βιομηχανία μηνύσεων στήθηκε εναντίον του.

Τότε, πανεπιστημιακοί, καθηγητές και γιατροί δημιούργησαν την πλατφόρμα «We defend our Onur» και ξεκίνησαν έναν τεράστιο και -άνισο- αγώνα ώστε να ενημερώσουν την κοινή γνώμη για το τι στ’ αλήθεια συμβαίνει στη βιομηχανική ζώνη.

Εντέλει, ο Ονούρ -που έλεγε «αν το ερώτημα είναι το κέρδος, η ανθρώπινη ζωή είναι μια λεπτομέρεια»- κέρδισε τις δίκες και κατάφερε να καταδικάσει όσους τον προσέβαλαν.

«Irving Selikoff»

Πολλοί αποκαλούν τον Ονούρ «Irving Selikoff» της Τουρκίας, παρομοιάζοντάς τον με τον Αμερικανό γιατρό που τη δεκαετία του ‘60 πρώτος τεκμηρίωσε τις επιπτώσεις του αμίαντου στη ζωή των εργατών κι απέδειξε ότι προκαλεί καρκίνο.

Ο Selikoff δέχτηκε σφοδρές επιθέσεις από τη βιομηχανία, όπως άλλωστε και ο γιατρός Herbert Needleman που πρώτος απέδειξε το πώς τα παιδιά δηλητηριάζονται από μόλυβδο, ο Takeshi Νirayama που είδε απέναντί του ολόκληρη την καπνοβιομηχανία όταν απέδειξε ότι το παθητικό κάπνισμα προκαλεί καρκίνο, ο Benjamin Santer που πολεμήθηκε γιατί ισχυρίστηκε ότι η βιομηχανία είναι υπεύθυνη για την υπερθέρμανση του πλανήτη, ο Ignacio Chapela που συγκρούστηκε με το πανεπιστήμιο και τη βιομηχανία των γενετικά τροποποιημένων σπόρων.

Κι έτσι ο Χαμζάογλου θα βρεθεί στο εδώλιο μετά από μια ζωή αφιερωμένη στην ιατρική και τη θεραπεία της λευχαιμίας, στην έρευνα για τον καρκίνο, την επιδημιολογία, τη σχέση βιομηχανίας και δημόσιας υγείας, τις ταξικές ανισότητες στην υγεία και αναρίθμητες ώρες διδασκαλίας, προσφοράς μέσα από θεσμούς και ιδρύματα, συνδικαλιστικής δράσης μέσα από τον προοδευτικό ιατρικό σύλλογο, ακτιβισμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αγώνων για την ειρήνη και δράσης στην Αριστερά.

«Onur defends our honour», λένε στις δημόσιες εκδηλώσεις οι συνάδελφοι, οι σύντροφοι και οι φίλοι του δασκάλου.

Χρόνια πολλά πριν, ο συμπατριώτης του Ναζίμ Χικμέτ έγραφε για κάποιον που σήμερα έχει το πρόσωπο του Ονούρ: «το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο είναι ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει, είναι ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε».

Στις 19 Ιουλίου, παραφράζοντας τον Χικμέτ, «η μισή μας καρδιά στην Αγκυρα θα βρίσκεται», στην αίθουσα του δικαστηρίου όπου θα οδηγηθεί έπειτα από 150 μέρες κράτησης.